Sterretje

Vroeger, nog niet zo heel lang geleden, gingen vaders en moeders naar de hemel. Die gedachte zat in de christelijke Nederlandse en Belgische cultuur verankerd.
Kinderen die in gezinnen groot werden waar deze gedachte werd aangehangen, kregen na het overlijden van een ouder de boodschap ‘Mama/papa is nu bij Onze Lieve Heer en heeft het daar goed.’ (Wat overigens niet zo’n heel fijne gedachte was voor kinderen die zelf in een ellendige situatie achter bleven. Maar allà, wie stond daar nou bij stil?!).

Reïncarneren

In onze tijd is de reïncarnatie-gedachte in toenemende mate populair geworden. Een gedachte die veel minder is ingebed in onze oorspronkelijke Nederlandse en Belgische cultuur dan de gedachte aan de hemel. We denken het inmiddels tamelijk collectief. Maar hebben daar eigenlijk nog niet een beelden- en symbolentaal voor die een plaats heeft ingenomen binnen onze traditionele christelijke opvattingen over leven, sterven en dood.

Afhankelijk

In onze tegenwoordige tijd proberen we eerlijk te zijn als we kinderen vertellen over dood.
Over sterven.
Over het sterven en de dood van moeders en van vaders.
Kinderen zijn in grote mate afhankelijk van de ideeën die hun ouders hebben over sterven. Over een eventueel hiernamaals.
Het zijn de ideeën en de verhalen van hun ouders, die de ideeën en gevoelens van kinderen (mee) vorm geven. Ouders die op hun beurt weer in grote mate zijn beïnvloed door de ideeën over leven en sterven in de tijd dat zij opgroeiden. In hun familie. In hun gemeenschap. In hun land. In hun werelddeel.
Hoe vertel je kinderen over reïncarneren?
Over reïncarnatie?
Wat denken we zelf eigenlijk echt over reïncarnatie?
Over reïncarneren?

Sterretje
We moeten eerlijk zijn tegen kinderen. Maar hoe eerlijk zijn we? ‘Mama is nu een sterretje. Als je s’ avonds naar de hemel kijkt, dan kan je mama altijd zien’. (Papa’s ook?).
Wat doen we, als we tegen kinderen zeggen ‘Mama is nu een sterretje’?
Proberen we dan een kind te helpen de verbinding met de mama die er niet meer is levend(ig) te houden?
Of hebben we toch weer een weg gevonden om de dood (een beetje) te ontkennen?
Ik weet het niet.
Maar vraag het me vaak af.

Tips:

Zien en horen
Rouw kent geen tijd

Lezen
Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
Teruggaan om verder te kunnen
Handreikingen voor hulpverleners
Gat in je ziel. Helen door schrijven
Kenniscentrum Verlaat Verdriet 
Verlaatverdriet.nu

©Titia Liese 2026, ©Kenniscentrum Verlaat Verdriet 2026

#verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #jongouderverlies #teruggaanomverdertekunnen #handreikingenvoorhulpverleners #gatinjeziel