De droom.
Al een aantal jaar droomde ik ervan om de Franse Camino te gaan lopen. Verhalen van anderen, boeken en mijn avontuurlijke geest trokken me naar deze route van 780 km dwars door het noorden van Spanje met als eindpunt Santiago de Compostela. Deze pelgrimstocht voelde voor mij altijd als iets magisch, waar bijzondere aspecten van het leven samenkomen: natuur, cultuur, spiritualiteit, verbondenheid en diepgang.
Zo’n vier jaar geleden begon ik te werken in het onderwijs en mijn eerste baan, op een nieuwkomersschool, zou tijdelijk zijn. Een mooie gelegenheid om na dit project mijn Camino-droom te verwezenlijken, maar de baan bleef doorgaan, en ook het verlangen om de Camino te gaan lopen. Daarom besloot ik om het dan maar in mijn zomervakantie te gaan doen. Qua dagen zou dat net moeten lukken, maar hoe zou het wandelen in de Spaanse zomer me bevallen met temperaturen van boven de dertig graden?
Twijfels.
Naarmate de zomervakantie dichterbij kwam, kwamen er meer vragen en twijfels. Ik was nog nooit zo’n lange periode van huis geweest, laat staan in m’n eentje. Ik begon mezelf een beetje in te dekken bij mijn omgeving. Misschien toch maar twee weken gaan? Of ook twee weken vrijwilligerswerk doen voor wat meer stabiliteit onderweg? Maar diep van binnen wist ik dat ik de pelgrimstocht graag in een keer wilde uitlopen en dat dat mij de echte Camino-ervaring zou geven: helemaal loskomen van alles en leren voelen.
Ik ga !
Eenmaal gestart in Saint-Jean-Pied-de-Port, het bekende startpunt van de Franse Camino, was het in het begin wel wennen. Het zijn van een pelgrim brengt een hele nieuwe levensstijl met zich mee. Rugtas in- en uitpakken, wandelen met wandelstokken, zorgen dat je voldoende eet en drinkt onderweg, alle ontmoetingen met pelgrims onderweg en in de herbergen waar je verblijft en het slapen in slaapzalen. Daar moest ik mijn weg in zien te vinden.
Mooie waardevolle diepe gesprekken.
De ontmoetingen met andere pelgrims waren voor mij erg waardevol. Het is heel makkelijk om met elkaar in contact te komen. Vragen als: ‘Waar kom je vandaan?’ en ‘Wanneer ben je gestart met lopen?’ zorgden ervoor dat je eenvoudig een gesprek kon beginnen. En als je op een gegeven moment meer de diepte in wilde gaan, stelde je een vraag als: ‘Wat is jouw motivatie om de Camino te lopen?’ Hierdoor ontstonden er waardevolle gesprekken. Juist omdat je alle tijd en aandacht hebt en ook omdat de mensen met wie je spreekt, je pas hebt leren kennen en misschien de volgende dag wel niet meer ziet. Dat geeft een bepaalde ruimte om sneller open en kwetsbaar te zijn.
Bovendien was de Camino voor mij een plek van gelijkwaardigheid en mens-zijn. Mensen liepen daar dagenlang in dezelfde wandel-outfit zonder enige vorm van opsmuk. Ik droeg bijvoorbeeld een maand lang geen make-up (wat ik normaal niet zo snel zou doen) en toch zagen mensen me en vonden me mooi zoals ik ben. Alle status was daar weg. Gewoon jezelf zijn was voldoende. Tegelijkertijd heeft iedereen te dealen met dezelfde problemen als pelgrim: blaren, insecten, gesnurk. Dat zijn de relatief kleine problemen van het onderweg zijn, maar ook als je het met elkaar hebt over de ‘echte’ problemen die je hebt, dan merk je dat we allemaal mens-zijn en helemaal niet zoveel van elkaar verschillen als het gaat om onze onzekerheden en verlangens.
Verlies van mijn vader.
Wat persoonlijk een thema in mijn leven is, is het missen van een vader. Toen ik vijf jaar oud was, overleed hij aan de gevolgen van kanker. Lange tijd had ik dit verdriet ver weggestopt. Pas toen ik al volwassen was, begon ik erover te praten en leerde ik te accepteren dat dit verlies onderdeel is van mijn levensverhaal.
Wat voor mij bijzonder was aan de Camino, was dat ik onderweg verschillende vaderfiguren tegenkwam waar ik een tijd mee mocht oplopen: een fotograaf uit Manchester, een net gepensioneerde politieman uit het zuiden van Italië, een directeur van een boekenwinkel uit Nederland, een Amerikaanse leraar uit Washington State en een Australische man die jarenlang voor de luchtmacht had gewerkt.
Waar ik normaal gesproken niet zo snel samen met een 60-jarige man een dag optrek of samen op een terras ga zitten, was dit op de Camino een vrij normaal iets. Alle leeftijden mengden zich met elkaar en omdat ik nu ook volwassen ben, was er de ruimte voor gelijkwaardige gesprekken. Een van de mannen zei aan het eind van de wandeldag: ‘Het voelde vandaag net alsof ik met mijn dochter op stap was.’ Dat was voor mij een bijzonder moment.
Confrontatie en afscheid.
Aan de andere kant werd ik ook geconfronteerd met het nemen van afscheid, wat een constante factor was op de Camino. Niet iedereen wandelt de volledige route in een keer, sommige mensen krijgen fysieke problemen waardoor ze rustdagen moeten nemen, terwijl weer anderen juist een sneller wandeltempo hebben, waardoor ze op een gegeven moment ver vooruit zijn. Dat hoort erbij en moest ik leren accepteren. Dankbaar zijn voor de momenten die je met een bepaalde persoon hebt gehad en daarna weer leren loslaten. Eigenlijk net als het gewone leven. Mensen komen en gaan en er zijn maar enkelen die een heel leven met je zullen optrekken.
Daarom kan je wel zeggen dat de Camino een klein leven in een leven is waar je in korte tijd veel leert, voelt, ziet en ervaart. In het begin leek de wandeltocht een begin zonder eind, maar als je op een gegeven moment halverwege bent, realiseer je je dat er toch daadwerkelijk een eind zal komen aan dit bijzondere avontuur. En dat kwam er ook echt. Op donderdag 6 augustus kwam ik aan op het grote plein in Santiago samen met een groep mensen die ik onderweg had leren kennen. Ook anderen, waarvan ik dacht dat ik ze niet meer zou zien, stonden die dag op dat plein. Het was een grote reünie.
Camino blues — de Camino geeft wat je nodig hebt.
Eenmaal terug in Nederland moest ik wel weer even mijn draai zien te vinden. Mijn leven in Spanje voelde zo rijk, maar het was ook een bubbel waar ik tijdelijk in zat en niet de realiteit van alledag. Toch probeer ik wat van de Camino-sfeer mee te nemen naar mijn leven in Nederland: investeren in gemeenschappen, open zijn naar de mensen om me heen en mezelf de ruimte geven om gewoon te zijn in plaats van altijd maar door te gaan.
Verder heeft de Camino me een stuk extra zekerheid gegeven en is de wereld meer voor me opengegaan. Lang heb ik met angst geleefd. Sinds het overlijden van mijn vader was de wereld op een bepaalde manier geen veilige plek meer voor me. Nu ik aan mezelf heb laten zien dat ik prima vijf weken in een heel andere omgeving kan zijn met mensen die eerst vreemden waren, maar snel als familie zijn gaan voelen, durf ik ook nieuwe avonturen aan te gaan. Inmiddels heb ik voldoende adresjes over de wereld waar ik kan aanschuiven, dus wie weet waar ik nog allemaal terechtkom.
Mocht je dit lezen en ook het verlangen hebben om jezelf meer open te stellen en te groeien als persoon. Stap uit je comfort-zone! Ze zeggen: de Camino provides. En dat doet het echt. Het zal je geven wat je nodig hebt, als je de controle durft los te laten en het avontuur durft aan te gaan.